TL;DR: สแตนเลส 304 มีนิกเกิล 8-10.5% และโครเมียม 18-20% ทนสนิม/การกัดกร่อนดีกว่า ส่วน 201 ใช้แมงกานีสทดแทนนิกเกิล ราคาถูกกว่า 30-40% แต่ทนกัดกร่อนน้อยกว่า สำหรับบ้านในจันทบุรีที่ใกล้ทะเลและอากาศชื้น แนะนำ 304 สำหรับงานนอกบ้าน ส่วนงานในร่มเลือก 201 ก็เพียงพอ
1. องค์ประกอบทางเคมีเปรียบเทียบ
| ธาตุ | เกรด 304 | เกรด 201 |
|---|---|---|
| โครเมียม (Cr) | 18 - 20% | 16 - 18% |
| นิกเกิล (Ni) | 8 - 10.5% | 3.5 - 5.5% |
| แมงกานีส (Mn) | ไม่เกิน 2% | 5.5 - 7.5% |
| คาร์บอน (C) | ไม่เกิน 0.08% | ไม่เกิน 0.15% |
2. ความแตกต่างจริงเมื่อใช้งาน
การทนสนิมและกัดกร่อน
304 ทนสนิมจากเหงื่อ น้ำฝน น้ำกร่อยและไอเค็มได้ดี — งานนอกบ้านอายุการใช้งาน 15-20 ปี ส่วน 201 ในพื้นที่แห้งใช้งานได้ปกติ แต่ถ้าโดนน้ำกร่อยหรือฝนต่อเนื่อง 6-12 เดือนเริ่มเห็นจุดสนิมเหลือง
ราคา
304 แพงกว่า 201 ประมาณ 30-40% ในขนาดและความหนาเดียวกัน
ความแข็งแรงและการขึ้นรูป
304 เหนียวกว่า พับ ดัด งอ ได้โดยไม่แตก ส่วน 201 จะแข็งและเปราะกว่า ระวังการดัดมุมแคบ
การดูดแม่เหล็ก (เทคนิคเช็คเบื้องต้น)
304 แท้ ไม่ดูดแม่เหล็ก (หรือดูดเบามาก) ส่วน 201 จะดูดแม่เหล็กชัดเจน — แต่ไม่ใช่วิธีตรวจที่แม่นยำ 100%
3. ควรเลือกเกรดไหน?
| งาน | เกรดที่แนะนำ |
|---|---|
| รั้วบ้านริมทะเล / ใกล้ทะเล | 304 |
| ครัวสแตนเลสนอกบ้าน | 304 |
| กันสาดและราวบันไดนอก | 304 |
| ภาชนะอาหาร / Food Grade | 304 (หรือ 316 ถ้างบเหลือ) |
| ราวบันไดในร่ม | 201 (พอ) |
| ชั้นวางของในบ้าน / ตู้ | 201 |
| งานตกแต่งภายในงบจำกัด | 201 |
4. วิธีตรวจเกรดด้วยตัวเอง 4 วิธี
- ดูสี: 304 ออกขาวเงาเป็นเงาเรียบ — 201 ขาวอมเทาเล็กน้อย
ใช้แม่เหล็ก: 304 ไม่ดูด / 201 ดูดชัดเจน
น้ำยาทดสอบ Nickel: มีขายตามร้านวัสดุ ใช้หยดบนผิว — 304 ไม่เปลี่ยนสี / 201 เปลี่ยนเป็นสีชมพู
ขอ Mill Certificate: ใบรับรองจากโรงงานบอกองค์ประกอบเคมีจริง
5. ความคุ้มค่าระยะยาว
304 แพงกว่าตอนซื้อ 30-40% แต่อายุการใช้งานยาวกว่า 2-3 เท่าในพื้นที่ชื้น/ใกล้ทะเล จึงคุ้มค่ากว่าในระยะยาว สำหรับงานนอกบ้านในจันทบุรี
คำถามที่พบบ่อย
ถาม: สแตนเลส 316 ดีกว่า 304 หรือไม่?
ตอบ: ดีกว่าในแง่ทนกัดกร่อนจากกรด/คลอไรด์ เหมาะกับงานเคมี ห้องครัวร้านอาหารโรงแรม หรือพื้นที่ติดทะเลโดยตรง แต่แพงกว่า 304 อีก 40-60%
ถาม: ทำไมรั้วสแตนเลสบางบ้านเป็นจุดน้ำตาลเร็ว?
ตอบ: มักเกิดจาก (1) ใช้น็อตเหล็กชุบไม่ใช่สแตนเลส (2) ใช้เกรด 201 ในพื้นที่ใกล้ทะเล (3) งานเชื่อมที่ไม่ขัดล้าง flux ออก